نویسنده : دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب ; ساعت ٤:۱٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٢/۱

ما انسانها عادت داریم همه چیز را طبقه بندی کنیم .هر دسته از اشیا را تحت عنوان خاصی بنامیم ودرجایگاه ویژه ای قرار دهیم .در طول زمان ،آنقدر در این کار راه افراط پیموده ایم  که دیگر قادر به تشخیص همانند یهای اشیا نیستیم طبقه بندی های ما بر پایه وجوه افتراق صورت گرفته اند وبر این مبنا انبوهی از اختلافهای میان اشیا را باز شناخه ایم در حالی که هرگز در اندیشه ی دستیابی به وجوه تشابه آنها نبوده ایم.(هیچینز ،1376،ص1).

هنگام بررسی یک مساله دیدگاهها ونگرش های متنوعی به کار می رود وهمین نگرش ها و    دیدگا هها ی متفاوت سنگ زیر بنای اندیشه ی سیستمی است .(هیچینز،1376،ص13).

با عنایت به ویژگی های نگرش سیستماتیک وگسترش این طرز فکر در قلمروهای علمی در سنوات اخیر ،این گرایش تقویت شده که کسب وکار ونظامهای اداری آنها که درمقیاس بزرگ واقعاًمجموعه های پیچیده ای هستند باید با چنین نگرشی مورد مطالعه وتحلیل قرار گیرند ومدیریت امور آنها نیز بر این نظریه استوار گردد.(میر سپاسی،1381،ص16).    

                           

تعریف سیستم

اصطلاح سیستم در آثارافرادی همچون لایب نیتس   ،نیکلادوکوزا،پاراسلسوس،ویکو،دیالکتیک مارکس وهگل دیده شده است .درمیان آثار ادبی، بازی جهانی اثرنیکلادوکوزا و اثر هرمان هسه به نام مرواریدهای شیشه ای وگشتالتهای فیزیکی اثر کهلرکه به بررسی گشتالتها در فیزیک  محدود شده(1924).اثر کلاسیک لوتکا به بررسی سیستمها پرداخته وچون یک آماردان بوده توجه خود را به مسائل جمعیتی معطوف نموده واجتماعات را به عنوان سیستم در نظر گرفته است.(1925).( سادو سکی و.ن؛1361؛صص 33_34)

واژه ی سیسستم از کلمه یونانی  systema مرکب از(syn) به معنای با هم و histanai به معنای «سبب برای» مشتق شده است .(بهرنگی ،1382،ص195).

مفهوم سیستم بازتوسط دیفای  ( defay) پیشنهاد شد.که برتالنفی آن را وارد زیست شناسی   می کند.( فون برتالنفی ،1370،ص50).

از دیدگاه رابینز سیستم عبارت است از اجزا پیوسته ومرتبط به هم که به نحوی تنظیم گردیده اند که یک کل متشکل از تک تک اجزا را به وجود  می آورند.(رابینز،1376،ص29).

کافمن سیستم را این گونه تعریف می کند:مجموعه ای از بخشها که به طورمستقل با یکدیگر برای رسیدن به نتایج مورد انتظار بر اساس نیازها کار می کنند.(رئوفی، 1381،ص104).

هال وفاگن :مجموعه ای از موضوعها همراه با روابط بین این موضوعها وروابط بین نسبتهایشان.( فون برتالنفی ،1370،ص130).

مشترکات یک سیستم

ایمگارت مشترکات سیستمها را به صورت زیر مدون کرده است .

1.       سیستمها همگی در زمان ومکان وجود دارند.

2.       سیستمها همگی به سمت موقعیت تصادفی وبی نظمی که سرانجام آن آنتروپی  وایستائی است میل دارند.

3.       مرزی فرضی عناصر درونی همه ی سیستمها را از عناصر خارج سیستم محسوب می شود.

4.       همه ی سیستمها دارای محیطی هستند که عناصر آن عناصر خارج سیستم محسوب می شوند.

5.       همه ی سیستمها عواملی دارند که بر ساخت وعملکرد سیستم اثر می گذارند.

6.       عوامل درون سیستمی را متغیر وعوامل درون محط آن را پارامتر می خوانند.

7.       باستثنای کوچکترین سیستم بقیه سیستمها زیر سیستم می باشد.(بهرنگی ،1382،ص194) .

ویژگی  یک سیستم

1. حد ومرز:سیستم را از پیرامونش جدا و در عین حال آنرا با محیط مرتبط می سازد.نقاطی که فراتراز آن ویژگی های خاص سیستم دیگر قابل تشخیص نیست. بر اساس این نفوذ پذیری حد و مرز است که سیستمها را به باز و بسته تقسیم می کنند.(علاقه بند«الف» ،1381،ص122)

2. درونداد: عناصری که وارد سیستم می شوندکه 3 نوع می تواند باشد. زنجیره ای ،تصادفی،بازخورد.(رئوفی،1381،ص106)

3. فرایند:جریان عملیات یک سیستم که بر روی درونداد صورت می گیرد و بر ارزش و سودمندی آنها افزوده می شود.(علاقه بند«الف»،1381،ص124)

4. برونداد:چیزهای که یک سیستم به محیط خود یا سیستمهای مجاور خود صادر می کند. آنچه که یک سیستم با هدف قبلی (طبق انتظار)و یا اتفاقی(غیر منتظره)تولید می کند. (علاقه بند«الف» ،1381،ص124)

5. بازخورد:کسب اطلاعات لازم در باره عملکرد خود .به دو صورت مثبت ومنفی است که منفی از اطلاعاتی حاکی میشود که تفاوت و انحرافی از هدف سیستم وجود دارد که  نیاز به تصحیح دارد وسیستم را در راستای اهداف ومواضع پیشین نگه می دارد.بازخورد مثبت نشان دهنده این است که انحرافی در برونداد نیست وپیشنهاد ی برای تغییر وتوسعه سازمان تلقی میشود.( علاقه بند «الف»،1381،ص127)

6. چرخه فعالیت:بروندادهای سیستم به محیط زمینه تکرار فعالیت سیستم را فراهم میکند و الگوی فعالیت  سیستم چرخشی است.( علاقه بند«الف» ،1381،ص124)

7. آنتروپی:قانون عمومی طبیعت است که سیستمها بر اثر گذشت زمان میل به بی نظمی و فروپاشی دارندوهر شکل سازمانداری به سوی بی سازمانی حرکت می کند. سیستمها برای مقابله با آن واکنش های را نشان می دهند تا زنده بمانند و آنگاه  آنتروپی  منفی مطرح می شود. (علاقه بند«الف» ،1381،ص126)

8. کدگزاری:به مکانیسم گزینش دروندادها که برای سیستم معنا دارد .یعنی سیستم هر دروندادی را نمی پذیرد.  ( علاقه بند«الف» ،1381،ص128)

9. محیط:همه چیزهایی که خارج از حدود سیستم قرار دارد .محیط سیستم به تعریف آن سیستم بستگی دارد.(علاقه بند«ب»،1381.ص 150)

10.  همپایانی وچند پایانی:با شرایط متفاوت اولیه به نتایج یکسان رسیدن(همپایانی)وبا شرایط اولیه یکسان به نتایج متفاوت رسیدن(چند پایانی).این دو مفهوم می رساند که سیستمها لزوما ً از یک عامل جبری پیروی نمی کند ورفتار آنها تابع علتهای مختلف است. (علاقه بند«الف» ،1381،ص130).

11.  متغیرهاو پارامترها:ساختار وکارکرد سستم تحت تاثیر عوامل درونی و بیرونی قرار می گیرند.به عوامل درون سیستم متغیر وعوامل بیرون سیستم پارامتر گویند.( علاقه بند«ب» ،1381،ص151)

12.  یکپارچگی وهماهنگی:درنتیجه  تفکیک و تخصصی شدن کارکرد ها ،فراگردهای نیاز است که فعالیت ها را یکپارچه وهماهنگ سازد .( علاقه بند«الف» ،1381،ص130)

13.  حالت پابرجاوتعادل پویا:حفظ نسبت مبادلات انرژی ومواد با محیط وروابط میان اجزای خود سیستم که در امتداد یک پیوستار حفظ میشودحالت پابرجا گفته میشود.رشد وتوسعه و تکامل سیستم که تعادل پویا است. (علاقه بند«الف» ،1381،ص129).





کلمات کلیدی :سیتم و کلمات کلیدی :کسب و کلمات کلیدی :تحلیل و کلمات کلیدی :نگرش